Belvedere Βιέννη οδηγός επισκεπτών — όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν την επίσκεψή σας

Με μια ματιά

Τι είναι

Δύο μπαρόκ ανάκτορα (Άνω και Κάτω Μπελβεντέρε) συν το μοντερνιστικό παράρτημα Belvedere 21, που λειτουργούν ως Österreichische Galerie Belvedere — το εθνικό μουσείο τέχνης της Αυστρίας.

Διεύθυνση — Άνω Μπελβεντέρε

Prinz-Eugen-Straße 27, 1030 Βιέννη, Αυστρία

Διεύθυνση — Κάτω Μπελβεντέρε

Rennweg 6, 1030 Βιέννη, Αυστρία (10 λεπτά με τα πόδια μέσα από τους κήπους από το Άνω Μπελβεντέρε)

Διεύθυνση — Belvedere 21

Arsenalstraße 1, 1030 Βιέννη, Αυστρία

Ώρες λειτουργίας Άνω Μπελβεντέρε

Δευτέρα έως Κυριακή, 09:00–18:00

Ώρες λειτουργίας Κάτω Μπελβεντέρε

Δευτέρα έως Κυριακή, 10:00–18:00

Ώρες λειτουργίας Belvedere 21

Τρίτη έως Κυριακή, 11:00–18:00· τις Πέμπτες έως τις 21:00· κλειστά τις Δευτέρες

Φορέας λειτουργίας

Österreichische Galerie Belvedere (κρατική ιδιοκτησία)

UNESCO

Τμήμα του Ιστορικού Κέντρου της Βιέννης, εγγεγραμμένο το 2001

Χρονολογία κατασκευής

Κάτω Belvedere 1712–1716· Άνω Belvedere 1717–1723· αρχιτέκτονας Johann Lukas von Hildebrandt

Τυπική διάρκεια επίσκεψης

1,5–2 ώρες για το Άνω Belvedere· προσθέστε 1–1,5 ώρα για το Κάτω· οι κήποι μεταξύ τους είναι δωρεάν

Τι να κλείσετε εκ των προτέρων

Είσοδος με συγκεκριμένη ώρα για το Άνω Belvedere στην αιχμή της σεζόν — η αίθουσα με Το Φιλί είναι το σημείο συμφόρησης

Τι είναι το Schloss Belvedere;

Το Schloss Belvedere είναι ένα μπαρόκ συγκρότημα ανακτόρων στην τρίτη συνοικία της Βιέννης, που χτίστηκε μεταξύ 1712 και 1723 ως θερινή κατοικία του πρίγκιπα Ευγένιου της Σαβοΐας. Ο αρχιτέκτονας Johann Lukas von Hildebrandt σχεδίασε δύο ανάκτορα — το Κάτω Belvedere, που ολοκληρώθηκε γύρω στο 1716 ως κατοικία του πρίγκιπα Ευγένιου, και το Άνω Belvedere, που ολοκληρώθηκε το 1723 για κρατικές υποδοχές και διασκεδάσεις. Ανάμεσά τους εκτείνεται ένας επιβλητικός κήπος γαλλικού τύπου, σχεδιασμένος από τον Dominique Girard, με κλιμακωτά σιντριβάνια, καταρράκτες, μπαρόκ γλυπτά και σιδερένιες πύλες. Όταν ο Ευγένιος πέθανε άτεκνος το 1736, η ανιψιά του κληρονόμησε και αργότερα πούλησε την έκταση· η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία την αγόρασε για το στέμμα των Αψβούργων τον Νοέμβριο του 1752, και από το 1781 η αυτοκρατορική πινακοθήκη ήταν ανοιχτή στο κοινό εδώ — καθιστώντας το Belvedere ένα από τα πρώτα δημόσια μουσεία στον κόσμο. Το συγκρότημα αποτελεί μέρος του Ιστορικού Κέντρου της Βιέννης, το οποίο εγγράφηκε στην UNESCO το 2001.

Γιατί βρίσκεται το Φιλί του Klimt στο Belvedere;

Το Φιλί του Gustav Klimt βρίσκεται στη συλλογή του Belvedere από το 1908, τη χρονιά που το αυστριακό κράτος το αγόρασε απευθείας από το καβαλέτο του — ο πίνακας ήταν ακόμη ημιτελής όταν αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια εκείνης της καλοκαιρινής έκθεσης Kunstschau Vienna. Έχει διαστάσεις 180 επί 180 εκατοστά, λάδι με φύλλο χρυσού, ασήμι και πλατίνα σε καμβά, και ανήκει στη λεγόμενη Χρυσή Περίοδο του Klimt. Η τεχνική του χρυσού φόντου εμπνεύστηκε από τα βυζαντινά ψηφιδωτά που είχε δει το 1903 στην εκκλησία του San Vitale στη Ραβέννα. Σήμερα, το Φιλί αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της μεγαλύτερης συλλογής έργων του Klimt στον κόσμο — 24 πίνακες συνολικά, μεταξύ των οποίων η Ιουδίθ Ι (1901), το πορτρέτο της Sonja Knips (1898), και έργα από κάθε φάση της καριέρας του. Η Ζωφόρος του Μπετόβεν, που συχνά συγχέεται με τη συλλογή του Belvedere, δεν βρίσκεται εδώ — είναι μόνιμα εγκατεστημένη στο κτίριο της Secession, σε απόσταση 15 λεπτών με τα πόδια, απέναντι από την Karlsplatz.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Άνω, Κάτω και Belvedere 21;

Οι τρεις χώροι του Belvedere παρουσιάζουν διαφορετικές συλλογές σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Το Άνω Belvedere φιλοξενεί τη μόνιμη συλλογή — το Φιλί του Klimt και τις υπόλοιπες αίθουσες της χρυσής περιόδου, τα έργα του Schiele, την Αίθουσα Μαρμάρου και περίπου 800 χρόνια αυστριακής τέχνης από τον Μεσαίωνα έως τον 20ό αιώνα. Αυτό είναι το κτίριο που συγκεντρώνει τις ουρές. Το Κάτω Belvedere είναι το πραγματικό ανάκτορο όπου έζησε ο πρίγκιπας Ευγένιος — οι Αίθουσες Υποδοχής, τα ιδιωτικά του διαμερίσματα, η επιχρυσωμένη Αίθουσα των Γκροτέσκων και η Μαρμάρινη Πινακοθήκη — και είναι αφιερωμένο σχεδόν εξ ολοκλήρου σε περιοδικές εκθέσεις, συχνά τρεις ή τέσσερις τον χρόνο, με θέμα έναν καλλιτέχνη ή ένα θέμα. Το Belvedere 21, σε ένα περίπτερο από γυαλί και ατσάλι της δεκαετίας του 1950, δέκα λεπτά νοτιότερα, παρουσιάζει τέχνη από το 1945 και μετά, καθώς και σύγχρονη αυστριακή τέχνη, και είναι κλειστό τις Δευτέρες. Οι επισκέπτες που έρχονται πρώτη φορά συνήθως επισκέπτονται μόνο το Άνω· το συνδυαστικό εισιτήριο 2-σε-1 προσθέτει και το Κάτω και είναι η σωστή επιλογή αν μια τρέχουσα έκθεση σας ενδιαφέρει.

Το Schloss Belvedere Tickets προσφέρει και τις δύο επιλογές — μόνο Άνω και το συνδυαστικό 2-σε-1 Άνω + Κάτω — με είσοδο χωρίς αναμονή σε συγκεκριμένη ώρα στο Άνω Belvedere και υποστήριξη πριν από την επίσκεψη στη γλώσσα σας, που περιλαμβάνεται σε κάθε κράτηση. Τα εισιτήρια παραδίδονται στα εισερχόμενά σας εντός δύο ωρών από την πληρωμή. Αν δεν είστε σίγουροι αν αξίζει να προσθέσετε την τρέχουσα έκθεση του Κάτω Belvedere, το πρόγραμμα δημοσιεύεται στον επίσημο ιστότοπο του Belvedere· το συνδυαστικό εισιτήριο 2-σε-1 είναι η πιο συμφέρουσα επιλογή όποτε και τα δύο ανάκτορα είναι στο πρόγραμμά σας για την ίδια ημέρα.

Πώς λειτουργεί η έκδοση εισιτηρίων στο Belvedere;

Το Belvedere χρησιμοποιεί διαβαθμισμένα εισιτήρια μεμονωμένων χώρων και συνδυαστικά, με εκπτώσεις για άτομα άνω των 65 ετών, φοιτητές κάτω των 26 ετών, κατόχους της Vienna City Card και κατόχους κάρτας αναπηρίας. Παιδιά και νέοι κάτω των 19 ετών εισέρχονται δωρεάν σε όλους τους χώρους, είτε συνοδευόμενοι είτε μόνοι τους. Τα δύο συνδυαστικά εισιτήρια είναι το 2-σε-1, που καλύπτει το Άνω και το Κάτω Belvedere, και το 3-σε-1, που προσθέτει και το μοντερνιστικό παράρτημα Belvedere 21· και τα δύο συνδυαστικά εισιτήρια ισχύουν για αρκετές ημέρες, ώστε να μπορείτε να μοιράσετε την επίσκεψη μεταξύ πρωινού και απογεύματος αν προτιμάτε. Τα εισιτήρια είναι χρονοπρογραμματισμένα — κλείνετε ένα παράθυρο άφιξης 30 λεπτών στο Άνω Belvedere και, μόλις μπείτε, μπορείτε να μείνετε όσο θέλετε. Οι τιμές κράτησης μέσω αυτού του ιστότοπου εμφανίζονται συμπεριλαμβανομένης της χρέωσης εξυπηρέτησης στις κάρτες εισιτηρίων στην αρχική σελίδα: η τιμή που βλέπετε είναι αυτή που πληρώνετε, στο τοπικό σας νόμισμα, χωρίς κρυφές χρεώσεις κράτησης στο ταμείο. Για απευθείας κράτηση, ο επίσημος ιστότοπος είναι το belvedere.at.

Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να επισκεφθείτε το Belvedere;

Κλείστε την πρώτη ώρα εισόδου της ημέρας — 09:00 — καθημερινή, για την πιο ήρεμη επίσκεψη, ειδικά μπροστά από το Φιλί. Το Φιλί έχει τη δική του αίθουσα και αυτή η αίθουσα είναι το φυσικό σημείο συμφόρησης του Άνω Belvedere· μέχρι τα μέσα του πρωινού συγκεντρώνει συνήθως 30 ή περισσότερα άτομα ταυτόχρονα, και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο η ουρά στο εκδοτήριο μπορεί να φτάσει τα 45 με 60 λεπτά. Η πρώτη ώρα μετά το άνοιγμα είναι το μόνο διάστημα που μπορείτε αξιόπιστα να δείτε τον πίνακα σε πλήρη κλίμακα. Τα βράδια της Παρασκευής στο Κάτω Belvedere (ανοιχτό έως τις 21:00 σε επιλεγμένες βραδινές λειτουργίες — επιβεβαιώστε στον ιστότοπο του φορέα) είναι ένα άλλο ήσυχο διάστημα. Η άνοιξη (Απρίλιος–Μάιος) και οι αρχές του φθινοπώρου (Σεπτέμβριος–αρχές Οκτωβρίου) προσφέρουν τον καλύτερο καιρό για τους κήπους ανάμεσα στα δύο ανάκτορα, όπου η είσοδος είναι δωρεάν.

Πώς φτάνω στο Schloss Belvedere από το κέντρο της Βιέννης;

Από το κέντρο της Βιέννης, η ταχύτερη διαδρομή προς το Άνω Belvedere είναι με τραμ ή με τα πόδια από τον κεντρικό σταθμό Wien Hauptbahnhof. Σύμφωνα με τον φορέα, το τραμ D σταματά ακριβώς έξω, στη στάση Schloss Belvedere· τα τραμ 18 και Ο εξυπηρετούν το Quartier Belvedere, τον σταθμό του προαστιακού και των περιφερειακών τρένων που βρίσκεται πίσω από το ανάκτορο και απέχει περίπου πέντε λεπτά με τα πόδια από την πίσω πύλη. Από το Hauptbahnhof, πάρτε τη γραμμή U1 του μετρό μία στάση έως το Südtiroler Platz / Hauptbahnhof και στη συνέχεια περπατήστε περίπου 15 λεπτά βορειοανατολικά προς την κύρια είσοδο στην Prinz-Eugen-Straße. Από το ιστορικό κέντρο, γύρω από την Stephansplatz ή την Karlsplatz, υπολογίστε 25–35 λεπτά με τραμ και μία αλλαγή, ή περίπου 25 λεπτά με τα πόδια μέσω της Schwarzenbergplatz. Το Κάτω Belvedere στη Rennweg έχει τη δική του ξεχωριστή είσοδο — περίπου δέκα λεπτά κατηφορικά μέσα από τους κήπους από το Άνω — και το τραμ 71 σταματά στο Unteres Belvedere, ακριβώς έξω από αυτό. Το Belvedere 21 είναι άλλα δέκα λεπτά νοτιότερα με το τραμ D.

Τι να δώσω προτεραιότητα μέσα στο Belvedere;

Ξεκινήστε με τις αίθουσες Klimt στον πρώτο όροφο του Άνω Belvedere και αφιερώστε στο Φιλί τουλάχιστον δέκα απερίσπαστα λεπτά — το φύλλο χρυσού διαβάζεται εντελώς διαφορετικά από ένα μέτρο παρά από τέσσερα. Από εκεί, στον ίδιο όροφο βρίσκονται η Ιουδίθ Ι (1901), η Σόνια Κνιπς (1898) και μια δυνατή αίθουσα Egon Schiele με την Οικογένεια και τον Θάνατο και την Κόρη. Περάστε από τη Μαρμάρινη Αίθουσα στον επάνω όροφο για την οροφογραφία και την πανοραμική θέα κατά μήκος του επίσημου κήπου μέχρι το καμπαναριό του Αγίου Στεφάνου να πλαισιώνεται πέρα από την παλιά πόλη — αυτή η θέα είναι, από μόνη της, ένα από τα καθοριστικά αξιοθέατα της Βιέννης. Αφήστε χρόνο στο ισόγειο για τις μεσαιωνικές και μπαρόκ αίθουσες, συμπεριλαμβανομένων των Maulbertsch και των χαρακτηριστικών κεφαλών του Messerschmidt. Αν υπάρχει έκθεση στο Κάτω Belvedere, προγραμματίστε την για δεύτερη επίσκεψη αντί να τη βιάσετε.

Είναι το Belvedere προσβάσιμο για επισκέπτες με κινητικές ανάγκες;

Ναι — το Belvedere είναι σε μεγάλο βαθμό προσβάσιμο και στα τρία σημεία του, αν και ορισμένες λεπτομέρειες αξίζει να επιβεβαιωθούν την ημέρα της επίσκεψής σας. Ο φορέας δηλώνει ότι αναπηρικά αμαξίδια διατίθενται δωρεάν σε όλες τις τοποθεσίες, ότι οι συνοδοί κατόχων κάρτας αναπηρίας εισέρχονται δωρεάν όταν αυτό αναγράφεται στην κάρτα, και ότι παρέχονται δωρεάν ντουλάπες σε κάθε σημείο, ώστε τα βοηθήματα κινητικότητας να μην ανταγωνίζονται την αποθήκευση τσαντών. Ανελκυστήρες εξυπηρετούν τους επάνω ορόφους τόσο του Άνω όσο και του Κάτω Belvedere, συμπεριλαμβανομένου του ορόφου όπου βρίσκεται το Φιλί. Οι επίσημοι κήποι μεταξύ των δύο ανακτόρων έχουν χαλικόστρωτα μονοπάτια και σκαλοπάτια σε ορισμένα σημεία — για διαδρομή χωρίς σκαλοπάτια, πάρτε το τραμ 71 μεταξύ των στάσεων Schloss Belvedere και Unteres Belvedere αντί να περπατήσετε κατά μήκος του κεντρικού άξονα των κήπων. Το Belvedere 21 είναι σε μεγάλο βαθμό μονώροφο και χωρίς σκαλοπάτια σε όλο του το μήκος. Για συγκεκριμένες ερωτήσεις ανά αίθουσα, η δήλωση προσβασιμότητας και οι σελίδες για μουσεία χωρίς αποκλεισμούς του φορέα τεκμηριώνουν κάθε σημείο, και η γραμμή εξυπηρέτησης επισκεπτών στελεχώνεται στα αγγλικά.

Μπορώ να τραβήξω φωτογραφίες στο Belvedere;

Ναι, με περιορισμούς. Σύμφωνα με τους επίσημους κανονισμούς του χώρου, η φωτογράφηση και η κινηματογράφηση εντός του μουσείου επιτρέπεται για ιδιωτικούς, μη εμπορικούς σκοπούς, αλλά το φλας, τα τρίποδα και τα selfie sticks δεν επιτρέπονται σε κανένα από τα τρία σημεία του Belvedere. Συγκεκριμένες αίθουσες ή μεμονωμένα εκθέματα μπορεί να φέρουν σύμβολο απαγόρευσης φωτογραφίας — ελέγξτε τη σήμανση σε κάθε είσοδο, ιδιαίτερα σε περιοδικές εκθέσεις στο Κάτω Belvedere όπου συχνά ισχύουν περιορισμοί από τους δανειστές για σύγχρονα έργα. Τα κινητά τηλέφωνα επιτρέπονται για φωτογραφίες και σημειώσεις, αλλά οι κανονισμοί ζητούν να μην γίνονται τηλεφωνικές κλήσεις και να μην υπάρχουν δυνατές συνομιλίες στις αίθουσες. Η εμπορική ή ακαδημαϊκή φωτογράφηση, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε εργασίας που προορίζεται για δημοσίευση, απαιτεί εκ των προτέρων γραπτή άδεια από το τμήμα επικοινωνίας του Belvedere. Η οροφογραφία της Μαρμάρινης Αίθουσας και η βεράντα του κήπου με θέα προς τα κάτω στον επίσημο άξονα μέχρι το καμπαναριό του Αγίου Στεφάνου είναι οι δύο εσωτερικές λήψεις που κρατούν οι περισσότεροι επισκέπτες — και οι δύο αποδίδουν καθαρά χωρίς φλας δεδομένων των συνθηκών φωτισμού μιας συνηθισμένης ημέρας.

Τι άλλο μπορώ να κάνω κοντά στο Belvedere την ίδια ημέρα;

Το Belvedere βρίσκεται στην τρίτη συνοικία της Βιέννης και συνδυάζεται άψογα με αρκετά κοντινά αξιοθέατα για ένα πρόγραμμα μισής ή πλήρους ημέρας. Το Karlsplatz, δεκαπέντε λεπτά με τα πόδια ή μία στάση με το τραμ, σας φέρνει στα Περίπτερα Stadtbahn του Otto Wagner, στην Karlskirche και στο Κτίριο της Απόσχισης — όπου η Ζωφόρος του Μπετόβεν του Klimt (1902) είναι μόνιμα εγκατεστημένη στο υπόγειο, και το οποίο συμπληρώνει άμεσα το Φιλί. Το MuseumsQuartier και το Μουσείο Ιστορίας Τέχνης (Παλαιοί Δάσκαλοι: Bruegel, Vermeer, Velázquez) βρίσκονται άλλα δέκα λεπτά βορειότερα και αποτελούν φυσικό συνδυασμό πλήρους ημέρας αν το Belvedere είναι το πρωινό σας. Η Albertina, στην άλλη πλευρά του Hofburg, είναι η κύρια συλλογή γραφικών τεχνών της πόλης και μια συνετή εναλλακτική για επισκέπτες που ενδιαφέρονται περισσότερο για χαρακτικά του Dürer και έργα του Monet παρά για την αυστριακή ζωγραφική της χρυσής περιόδου. Το Παλάτι και οι κήποι του Schönbrunn, η άλλη μεγάλη κατοικία των Αψβούργων της Βιέννης, βρίσκεται στην άλλη άκρη της πόλης και αξίζει τη δική του μισή ημέρα.

Ποιος έχτισε το Belvedere και γιατί;

Ο Πρίγκιπας Ευγένιος της Σαβοΐας (1663–1736) ανέθεσε το Belvedere ως ιδιωτική θερινή κατοικία του και ως δημόσια δήλωση της θέσης του στην αυλή των Αψβούργων. Ως στρατάρχης είχε νικήσει τους Οθωμανούς στη Ζέντα το 1697, είχε καταλάβει το Βελιγράδι το 1717 και είχε γίνει ο πλουσιότερος μη βασιλικός της αυτοκρατορίας — πλούτο που επέλεξε να επιδείξει στην τέχνη, τους κήπους και την αρχιτεκτονική αντί σε κτήματα γης. Ο Johann Lukas von Hildebrandt, ο αγαπημένος αρχιτέκτονας του Ευγένιου, ξεκίνησε το Κάτω Belvedere γύρω στο 1712 ως λειτουργικό ανάκτορο και ακολούθησε με το Άνω Belvedere από το 1717 έως το 1723 ως Lustschloss για δεξιώσεις και για να επιστέψει την πλαγιά. Ο Ευγένιος πέθανε το 1736 χωρίς άμεσο κληρονόμο· η περιουσία πέρασε στην ανιψιά του Βικτωρία, η οποία την πούλησε στην Αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία τον Νοέμβριο του 1752. Από το 1781 η αυτοκρατορική πινακοθήκη άνοιξε στο Άνω Belvedere — ένα από τα πρώτα δημόσια μουσεία τέχνης οπουδήποτε στην Ευρώπη — και το κτίριο λειτουργεί ως μουσείο σχεδόν αδιάλειπτα από τότε.

Πώς είναι διαρρυθμισμένες οι αίθουσες Klimt στο Άνω Belvedere;

Οι αίθουσες Klimt καταλαμβάνουν μια συνεχόμενη σουίτα στον πρώτο όροφο του Άνω Belvedere, αμέσως δίπλα στη Μαρμάρινη Αίθουσα στη νότια πλευρά του κτιρίου. Το Φιλί έχει τη δική του αφιερωμένη αίθουσα — αναφερόμενη σε παλαιότερους οδηγούς ως Goldenes Zimmer, ή Χρυσή Αίθουσα — με τον πίνακα τοποθετημένο στον μακρινό τοίχο ακριβώς απέναντι από την είσοδο, φωτισμένο με ζεστούς λαμπτήρες χαμηλής αντανάκλασης που ενεργοποιούν το φύλλο χρυσού, το ασήμι και την πλατίνα χωρίς να ισοπεδώνουν την επιφάνεια. Η αίθουσα είναι σκόπιμα μικρή, γι' αυτό και ο συνωστισμός γίνεται ο περιοριστικός παράγοντας: ακόμη και τριάντα επισκέπτες τη γεμίζουν, και το πλήρες τετράγωνο 180 επί 180 εκατοστών του πίνακα διαβάζεται καθαρά μόνο όταν μπορείτε να σταθείτε δύο έως τρία μέτρα πίσω. Οι γύρω αίθουσες φιλοξενούν τα υπόλοιπα έργα του Klimt: την Ιουδίθ Ι (1901), το πορτρέτο της Σόνια Κνιπς (1898), τη Φρίτσα Ρίντλερ (1906), τα τοπία του Attersee και τα ύστερα έργα μετά τη Χρυσή Περίοδο. Η σειρά είναι σε γενικές γραμμές χρονολογική, έτσι μια βόλτα στη σουίτα ανιχνεύει την πορεία του Klimt από τα συμβολιστικά ξεκινήματα μέσα από τα χρόνια της Βιεννέζικης Απόσχισης στη Χρυσή Περίοδο και από την άλλη πλευρά προς το πιο χαλαρό, πιο ζωγραφικό ύστερο ύφος.

Είναι η γυναίκα στο Φιλί η Adele Bloch-Bauer;

Η ταυτότητα της γυναικείας μορφής στο «Φιλί» αποτελεί ένα από τα πιο μακροχρόνια ζητήματα στην έρευνα για τον Klimt, και η ειλικρινής απάντηση είναι ότι κανένα αρχειακό τεκμήριο δεν τη διευθετεί οριστικά. Οι δύο υποψήφιες που αναφέρονται συχνότερα είναι η Adele Bloch-Bauer — η Βιεννέζα οικοδέσποινα της υψηλής κοινωνίας που ο Klimt αποτύπωσε δύο φορές σε επίσημα πορτρέτα, το πρώτο εκ των οποίων είναι το διάσημο «Γυναίκα με Χρυσά» που σήμερα βρίσκεται στη Neue Galerie της Νέας Υόρκης — και η Emilie Flöge, η ισόβια σύντροφος του Klimt, συνεργάτιδά του στον σχεδιασμό μόδας και η γυναίκα που ζήτησε στο προσκεφάλι του το 1918. Κάποιοι ιστορικοί τέχνης διαβάζουν τη στάση του σώματος, το χρώμα των μαλλιών και τα χαρακτηριστικά του προσώπου ως πιο κοντά στη Flöge· άλλοι επισημαίνουν ότι το μοτίβο με το χρυσό και το μάτι στον χιτώνα του άνδρα παραπέμπει στο πορτρέτο Adele I και συνάγουν μια σύνδεση. Μια τρίτη σχολή αντιμετωπίζει τη μορφή ως σκόπιμα μη συγκεκριμένη — μια εξιδανικευμένη νύφη σε μια αλληγορία ένωσης, παρά μια αναγνωρίσιμη Βιεννέζα προσωπικότητα. Το ίδιο το Belvedere δεν λαμβάνει επίσημη θέση. Οι επισκέπτες που θέλουν να δουν και τις δύο υποψήφιες μπορούν να διασχίσουν την ίδια αίθουσα Klimt μέχρι τα πορτρέτα της Sonja Knips και της Fritza Riedler και να κρίνουν μόνοι τους την ομοιότητα.

Τι απέγιναν οι πίνακες του Klimt που χάθηκαν το 1945;

ον Μάιο του 1945, στις τελευταίες ημέρες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δεκατέσσερις πίνακες του Klimt κάηκαν στο Schloss Immendorf, ένα μικρό κάστρο στην Κάτω Αυστρία όπου τα έργα είχαν κρυφτεί για ασφάλεια. Μεταξύ των χαμένων πινάκων ήταν οι τρεις λεγόμενοι «Πίνακες της Σχολής» του Klimt — η Φιλοσοφία, η Ιατρική και η Νομική — που παραγγέλθηκαν από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης το 1894 και απορρίφθηκαν ως ανήθικοι όταν πρωτοπαρουσιάστηκαν, για να τους εξαγοράσει στη συνέχεια ο ίδιος ο Klimt και να τους κρατήσει ιδιωτικά· το πανοραμικό Schubert στο Πιάνο, που σώζεται μόνο σε ασπρόμαυρη φωτογραφία· και αρκετά πορτρέτα, τοπία και αλληγορικές συνθέσεις. Η αιτία της πυρκαγιάς δεν έχει εξακριβωθεί ποτέ πλήρως. Η επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι υποχωρούντα στρατεύματα έβαλαν φωτιά στο κάστρο για να μην πέσει στα χέρια των Σοβιετικών. Όποια κι αν ήταν η αιτία, το αποτέλεσμα είναι ότι το έργο του Klimt σώζεται σε περίπου δύο τρίτα της πλήρους ωριμότητάς του. Οι είκοσι τέσσερις πίνακες του Belvedere, συμπεριλαμβανομένου του Φιλιού, φυλάσσονταν αλλού κατά τη διάρκεια του πολέμου και δεν βρίσκονταν στο Immendorf — ένας από τους λόγους για τους οποίους η συλλογή Klimt στο Belvedere αντιμετωπίζεται ως εθνική κληρονομιά και όχι απλώς ως μουσειακό απόκτημα.

Ποιος ήταν ο Πρίγκιπας Ευγένιος της Σαβοΐας, ο προστάτης πίσω από το Belvedere;

Ο Ευγένιος της Σαβοΐας (1663–1736) γεννήθηκε στο Παρίσι, σε παρακλάδι του ιταλικού Οίκου της Σαβοΐας. Όταν ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ τού αρνήθηκε στρατιωτική θέση — υποτίθεται επειδή ο νεαρός Ευγένιος θεωρήθηκε πολύ κοντός και αδιάφορος — έφυγε από τη Γαλλία το 1683 και πρόσφερε το σπαθί του στον αυτοκράτορα των Αψβούργων Λεοπόλδο Α΄ στη Βιέννη. Μέσα σε λίγους μήνες πολεμούσε στην Πολιορκία της Βιέννης εναντίον των Οθωμανών. Την επόμενη πεντηκονταετία αναδείχθηκε στον πιο επιτυχημένο στρατηγό που γνώρισε ποτέ η αυτοκρατορία των Αψβούργων: νίκησε αποφασιστικά τους Οθωμανούς στη Ζέντα το 1697, κατέλαβε το Βελιγράδι το 1717, συνεργάστηκε με τον δούκα του Μάρλμπορο στο Μπλένχαϊμ το 1704 και ολοκλήρωσε την καριέρα του ως πρόεδρος του Αυτοκρατορικού Πολεμικού Συμβουλίου. Δεν παντρεύτηκε ποτέ, δεν απέκτησε αναγνωρισμένα παιδιά και διοχέτευσε την τεράστια περιουσία του σε βιβλία, πίνακες, κήπους και αρχιτεκτονική. Η βιβλιοθήκη του — περίπου 15.000 τόμοι, που αποτελούν σήμερα τον πυρήνα της Prunksaal της Αυστριακής Εθνικής Βιβλιοθήκης — και το Μπελβεντέρε είναι τα δύο μνημεία αυτού του προγράμματος που σώζονται ως σήμερα. Η Βιέννη τον τιμά με έφιππο άγαλμα στην Heldenplatz και με το όνομα του δρόμου που διατρέχει όλη τη νότια πρόσοψη του Άνω Μπελβεντέρε: Prinz-Eugen-Straße.

Τι κάνει το Άνω και το Κάτω Μπελβεντέρε να διαφέρουν ως κτίρια;

Ο Johann Lukas von Hildebrandt (1668–1745) σχεδίασε και τα δύο ανάκτορα, όμως δεν αποτελούν ένα ταιριαστό ζευγάρι — είναι σκόπιμα ρυθμισμένα για δύο διαφορετικές λειτουργίες. Το Κάτω Μπελβεντέρε, που χτίστηκε μεταξύ 1712 και 1716 σε επίπεδο έδαφος στους πρόποδες της πλαγιάς, είναι ένα μονώροφο οικιστικό ανάκτορο με μακριά οριζόντια πρόσοψη, μια κεντρική Μαρμάρινη Πινακοθήκη και οικείες κρατικές διαμερίσματα διατεταγμένα γύρω της. Είναι ένα λειτουργικό σπίτι — εκεί όπου ο πρίγκιπας Ευγένιος ζούσε πραγματικά τους θερμούς μήνες. Το Άνω Μπελβεντέρε, που χτίστηκε μεταξύ 1717 και 1723, είναι το αντίθετο: ένα ψηλό, τριώροφο τελετουργικό ανάκτορο που δεσπόζει στην κορυφή του λόφου, με μια σιλουέτα από τρούλους και γωνιακά περίπτερα με χάλκινες στέγες που διαβάζεται ως ένας μικρός μπαρόκ ορίζοντας από την πόλη κάτω. Το κεντρικό του τμήμα είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου αφιερωμένο σε μία μόνο μεγαλοπρεπή αίθουσα — τη Μαρμάρινη Αίθουσα — η οποία εκτείνεται σε δύο ορόφους, ανοίγει στη βεράντα από τη μία άκρη και στη σκάλα από την άλλη, και σχεδιάστηκε για κρατικές υποδοχές και όχι για καθημερινή διαβίωση. Τα δύο κτίρια αντικρίζουν το ένα το άλλο μέσα από τους κήπους σαν ερώτηση και απάντηση σε πέτρα: το ένα είναι το οικείο μπαρόκ του Hildebrandt, το άλλο το τελετουργικό του μπαρόκ, και τα δύο ολοκληρωμένα μέσα σε μία δεκαετία.

Πέρα από το Φιλί — η Αίθουσα των Μαρμάρων, η Sala Terrena και ο Χειμωνιάτικος Κήπος

Περιηγηθείτε στο Άνω Μπελβεντέρε με τις αίθουσες Κλιμτ να έχουν ήδη θαυμάσει και τρεις αρχιτεκτονικοί χώροι να ανταμείβουν τον χρόνο σας. Η Αίθουσα των Μαρμάρων, στον πρώτο όροφο στο κέντρο του κτιρίου, είναι η αίθουσα από την οποία πέρασε κάθε κρατική επίσκεψη στη Βιέννη — και η αίθουσα όπου υπογράφηκε η Αυστριακή Κρατική Συνθήκη τον Μάιο του 1955, αποκαθιστώντας επίσημα την αυστριακή κυριαρχία μετά τη συμμαχική κατοχή της μεταπολεμικής περιόδου. Η νωπογραφία της οροφής, έργο του Carlo Innocenzo Carlone, αποδίδει μια αλληγορία της φήμης του Πρίγκιπα Ευγένιου, ενώ η βεράντα ακριβώς έξω από αυτήν προσφέρει την πιο πολυφωτογραφημένη θέα σε ολόκληρο το μουσείο: κατά μήκος του άξονα των επίσημων κήπων, με τον πύργο του Καθεδρικού του Αγίου Στεφάνου να δεσπόζει στον ορίζοντα. Η Sala Terrena, η αίθουσα υποδοχής στο ισόγειο, στηρίζεται σε τέσσερις άτλαντες γλυπτούς από τον Lorenzo Mattielli, οι οποίοι προστέθηκαν όταν η αρχική οροφή απείλησε να καταρρεύσει το 1732. Ο Χειμερινός Κήπος στο Κάτω Μπελβεντέρε, κάποτε ο χειμερινός θερμοκήπιος για τη συλλογή εσπεριδοειδών του Πρίγκιπα Ευγένιου, είναι σήμερα ένας εκθεσιακός χώρος συνδεδεμένος με το πρόγραμμα των ειδικών εκθέσεων του Κάτω Μπελβεντέρε και αξίζει να τον ελέγξετε όταν μια τρέχουσα έκθεση σας ενδιαφέρει.

Ποια είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε τις αίθουσες Schiele;

Ο Egon Schiele (1890–1918) αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη συλλογή του Άνω Μπελβεντέρε. Το μουσείο διαθέτει περίπου είκοσι πίνακες του Schiele και μια σημαντική συλλογή έργων σε χαρτί, μεταξύ των οποίων η Οικογένεια (1918), ο Θάνατος και η Κόρη (1915), τα Τέσσερα Δέντρα (1917) και η σειρά Μητέρα με δύο Παιδιά. Καθώς τα έργα σε χαρτί είναι ευαίσθητα στο φως, το Μπελβεντέρε τα εναλλάσσει περίπου σε ετήσιο κύκλο, με τις πυκνότερες εκθέσεις Schiele να πραγματοποιούνται μεταξύ Οκτωβρίου και Φεβρουαρίου, όταν τα επίπεδα φωτισμού στις αίθουσες είναι χαμηλότερα και ο αριθμός επισκεπτών μικρότερος. Αν ο Schiele είναι ο λόγος του ταξιδιού σας, ο χειμώνας είναι η κατάλληλη εποχή· ένα ταξίδι από Οκτώβριο έως Φεβρουάριο θα σας επιτρέψει συνήθως να δείτε σημαντικά περισσότερα σχέδια του Schiele στους τοίχους από ό,τι μια επίσκεψη τον Ιούλιο. Οι πίνακες της συλλογής αποτελούν μόνιμα εκθέματα και είναι διαθέσιμοι όλο τον χρόνο. Οι αίθουσες του Schiele βρίσκονται ακριβώς δίπλα στη σουίτα Klimt, έτσι οι δύο συλλογές περιηγείστε ως ενιαία διαδρομή και οι περισσότεροι επισκέπτες δεν τις διαχωρίζουν — ωστόσο, ο έλεγχος της σελίδας τρεχουσών εκθέσεων του φορέα πριν από την κράτηση σάς επιτρέπει να προγραμματίσετε την επίσκεψη ώστε να συμπέσει με μια ισχυρή εναλλαγή έργων.

Πώς είναι σχεδιασμένος ο μπαρόκ κήπος ανάμεσα στα ανάκτορα;

Ο επίσημος κήπος ανάμεσα στο Άνω και το Κάτω Μπέλβεντερε διαμορφώθηκε από το 1717 περίπου από τον Ντομινίκ Ζιράρ, Γάλλο σχεδιαστή κήπων που εκπαιδεύτηκε κοντά στον Αντρέ Λε Νοτρ στις Βερσαλλίες. Είναι ένας από τους ελάχιστους άθικτους κήπους γαλλικού τύπου των αρχών του 18ου αιώνα στην Κεντρική Ευρώπη και σχεδιάστηκε ως μια ενιαία τελετουργική διαδρομή και όχι ως συλλογή επιμέρους στοιχείων. Ο κεντρικός άξονας εκτείνεται περίπου από βορρά προς νότο, κατεβαίνοντας από τη νότια βεράντα του Άνω Μπέλβεντερε μέσα από τρεις αναβαθμούς που συνδέονται με καταρράκτες και κλιμακωτά σιντριβάνια, περνώντας από σφίγγες και μπαρόκ γλυπτά, έως το Κάτω Μπέλβεντερε στο χαμηλότερο σημείο. Κάθε αναβαθμός βρίσκεται σε διαφορετικό υψόμετρο και πλαισιώνεται από χαμηλούς κλαδεμένους φράκτες, έτσι ώστε ο επισκέπτης που κατεβαίνει να βλέπει το επόμενο περίπτερο να αποκαλύπτεται σταδιακά και όχι μονομιάς. Διαβάζοντας τον κήπο ανηφορικά από το Κάτω Μπέλβεντερε, ο ίδιος άξονας αναδεικνύει το Άνω Μπέλβεντερε ως αρχιτεκτονικό αποκορύφωμα. Στα πλάγια παρτέρια, ανατολικά και δυτικά, προστίθενται ένας Αλπικός Κήπος — προσθήκη του 19ου αιώνα και ο παλαιότερος του είδους του στην Ευρώπη — καθώς και ένας Καμμέργκαρτεν, ο ιδιωτικός οικείος κήπος του πρίγκιπα Ευγένιου, και οι δύο ανοιχτοί τους θερμότερους μήνες.

Πώς εντάσσεται το Μπέλβεντερε στο Ιστορικό Κέντρο της Βιένης της UNESCO;

Το Μπέλβεντερε είναι ένα από τα μνημεία που κατονομάζονται εντός της ιδιοκτησίας της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO «Ιστορικό Κέντρο της Βιένης», που εγγράφηκε το 2001 ως τοποθεσία 1033 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η εγγραφή καλύπτει ολόκληρη την Ίνερε Στατ — τον μεσαιωνικό και μπαρόκ πυρήνα εντός της Ρίνγκστρασε — μαζί με το Μπέλβεντερε, την ίδια τη Ρίνγκστρασε και μια ζώνη προστασίας που εκτείνεται στα εσωτερικά διαμερίσματα. Η UNESCO επικαλέστηκε τρία κριτήρια κατά την εγγραφή της Βιένης: το εξαιρετικό αρχιτεκτονικό σύνολο μπαρόκ, νεοκλασικών και ιστορικιστικών κτιρίων της πόλης· τη μουσική της κληρονομιά από τα τέλη του 18ου αιώνα και μετά· και τον ρόλο της ως σημείο συνάντησης μεταξύ δυτικών και κεντροευρωπαϊκών πολιτιστικών παραδόσεων. Το Μπέλβεντερε αναφέρεται ρητά επειδή είναι ένα από τα πληρέστερα σωζόμενα μπαρόκ σύνολα ανακτόρων και κήπων στην Κεντρική Ευρώπη και επειδή το άνοιγμα της αυτοκρατορικής πινακοθήκης το 1781 αποτελεί θεμέλιο της ευρωπαϊκής παράδοσης των δημόσιων μουσείων.

Συχνές ερωτήσεις